суббота, 7 октября 2017 г.

БОЛАЛАР ФУТБОЛИДАГИ НАЙРАНГБОЗЛИК

Ўзбекистон Футбол Федерациясининг янги раҳбарияти мамлакатимизда футболни тубдан ислоҳ қилишнинг янги режаларини ишлаб чиқмоқда. Федерация президенти Умид Аҳмаджонов бошчилигидаги ишчи гуруҳи 2018-2022 йилларга мўлжалланган ривожлантириш дастурини ишлаб чиқиш асносида футболни кўтариб турадиган тўртта асосий тамойилга эътиборни кучайтириши айтиб ўтилган.
Федерациянинг янги раҳбарияти олдида зудлик билан ҳал қилинадиган бешта устувор масала бор. Булар орасида болалар ва ўсмирлар футболини қинғирликлардан тозалаш, шунингдек, футболчиларнинг ёшларини сохталаштириш каби иллатларга қарши курашиш бўйича янги чора-тадбирлар белгилаб олиниши кўзда тутилган. Энг асосийси белгиланган устивор вазифаларни бажаришда оммавий ахборот воситалари билан доимо ҳамкорлик қилиш алоҳида таъкидлаб ўтилган.
Ҳар бир мамлакатда футболни ривожлантиришда энг асосий бўғин бу болалар футболи ҳисобланади. Болалар футболида йўл қўйилган ҳар бир хато келажакда ўзининг салбий натижасини кўрсатиши аниқ. Минг афсуски, болалар футболидаги муаммолар, мавжуд камчиликлар, уларни ўз вақтида бартараф этилмагани бугун ўзининг аламли ва аччиқ натижасини кўрсатиб келмоқда. Жаҳон чемпионатидан мосуво бўлган катталар ортидан кичиклар ҳам Осиё чемпионатидан қуруқ қолишди. Бунда эса энг асосий омил сифатида болалар футболидаги таниш-билишчилик, болаларни ёшини кичрайтириш, ёки ёши катта футболчини кичик ёшдаги болалар мусобақасида ўйнатиш, ким ғолиб бўлиши кераклигини олдиндан белгилаш (кўп ҳолларда мусоба мезбони ғолиб бўлиши шарт) каби салбий иллатлар ва бошқа кўплаб омиллар сабаб бўлмоқда.
Йиллар давомида бундай ҳолатга панжа орасидан қаралиши натижасида бугун ўша эски қолипдан чиқолмайдиган футболдаги айрим масъуллар ҳамон ўз ишига юзаки боқиб, футболдаги мавжуд қонунларни, талабларни ўзи билганча тадбиқ этиб келишмоқда. (Футболимиздаги бундай найрангларни амалга оширувчи масъул раҳбар ва мураббийларни ҳали бери ўзгаришига ишониш қийин)
Ўзбекистон Профессионал футбол лигаси томонидан анъанавий тарзда Олий ва Биринчи
лига клублари қошидаги футбол мактаблари ўртасида турли ёш тоифасидаги болалар ўртасида тайёрлов гуруҳи мусобақалари ўтказилиб келинади. Жорий йилнинг 26 апрел куни ПФЛ Бош директори Фарҳод Магометов томонидан тасдиқланган тайёрлов гуруҳи мусобақасининг Низомида 2001-2002 ва 2003-2004 йилда туғилган болалар ўртасида турнирни ўтказиш қоидалари аниқ қилиб белгилаб қўйилган.
Еттита гуруҳда икки босқичда ўтказиладиган мусобақага ПФЛ томонидан белгиланган худудий федерация раҳбарлари жавобгар қилиб белгиланган бўлиб, улар зиммасига тўлиқ Низом асосида турнирни ўтказиш вазифаси юклатилган. Мусобақа давомида Низомда кўрсатилган қоидалар бузилса жамоаларга қонуний чоралар кўрилиши белгиланган.
Аммо бу борада тайёрлов гуруҳи мусобақаларини ўтказилишига масъул бўлган худудий федерация раҳбарларининг ҳаммаси ҳам турнир Низоми асосида иш кўрмайди. Ёки кўришни истамайди. Боиси федерация томонидан зудлик билан ҳал қилиниши лозим бўлган бешта масалалар қаторидан ўрин олган келишилган ўйинлар ва футболдаги коррупция ёинки шахсий адоват каби иллатлар бунга йўл қўймайди.
ЎФФ ва ПФЛ тасарруфида ўтказиладиган ҳар бир ўйинда учрашув қайдномаси (протокол) тўлдирилиши шарт. Ўйиндан сўнг қайдноманинг иккинчи бетида келтирилган ҳар бир ҳолат бўйича ЎФФ ва ПФЛ регламенти, шунингдек, мусобақа Низоми асосида тегишли қарорлар чиқарилади. Афсуски, болалар футболида қайдноманинг аҳамияти йўқ. (Қайднома (протокол) борасида сал кейинроқ тўхталамиз)
2017 йилнинг 14 июл куни 2003-2004 йилда туғилган болалар ўртасида тайёрлов гуруҳи республика биринчилигининг 5-гуруҳидан ўрин олган “Сўғдиёна” (Жиззах) ва “Динамо” (Самарқанд) футбол мактаблари тарбияланувчилари ўртасидаги ўйин бўлиб ўтди. Жиззах шаҳрида бўлиб ўтган учршувда меҳмон жамоа майдон эгалари томонидан мусобақа Низомида белгиланган ёшдан катта ўйинчи тушганлигини тахмин қилишди.   
Хусусан, ўйинда 73-рақамда Алижон Ахматов номи остида ёши катта футболчи ҳаракат қилганлигига эътироз билдириш. 73-рақамдаги (унинг асли исм-шарифи Алижон Ахматов эканлигини “Сўғдиёна” мураббийи исботлаб бера олмаган) футболчи майдонга 40-дақиқада (77-рақамда ҳаракат қилган Муҳаммаджон Сувонқулов ўрнига) туширилди. Ўйинга тушиши билан 73-рақамдаги футболчи пенальтидан гол уришга муваффақ бўлди (41-дақиқада). Негадир учрашув ҳаками қайдномага гол муаллифи сифатида 11-рақамда ҳаракат қилган мезбонлар ўйинчиси Асадбек Отамуродов номини қайд этган. Қайд этганда ҳам пенальтидан эмас, балки ўйинда гол урилганлиги сифатида киритган. 43-дақиқада 73-рақамдаги (Алижон Ахматов) футболчи ўзининг иккинчи голини уришга муваффақ бўлди. 73-рақамдаги футболчи майдонда 26 дақиқа ҳаракат қилганидан сўнг, аниқроғи керакли натижа қайд этилгандан сўнг 66-дақиқада (21-рақамдаги Бегижон Икромов ўрнига) алмаштирилди. Ҳақиқатда исми Алижон Ахматов эканлиги шубҳа қилинган 73-рақамдаги футболчини майдондаги болалардан ёши катта эканлиги шундоққина билиниб турарди. (Ҳолатни ушбу видео орқали ҳам кўришингиз мумкин.) 
Учрашув тугаганидан сўнг 73-рақамда ҳаракат қилган Алижон Ахматовнинг лицензияси сўралиб, футболчининг ўзи чақирилганда “Сўғдиёна” жамоаси вакиллари ҳамда учрашув ҳакамлари уни чақириб келишдан бош тортишган. Шунингдек, ўйин давомида майдонда мезбон жамоанинг футболчиси рақами йўқ формада ҳаракат қилган.
65-дақиқада учрашув ҳаками кутилмаганда тўп аутга чиқиб кетгандан сўнг “Динамо” жамоасининг 3-рақамдаги ўйинчисига ҳеч қандай сабабсиз қизил карточка кўрсатиб ўйиндан четлатган. Бу ҳолатга “Динамо” мураббийи Алишер Ахмедов эътироз билдирганда, бундан 10-15 дақиқа аввалги қўполлиги учун кўрсатдим деган. Мана сизга болалар футболини ўлдиришни энг осон ва оддий йўли. Ҳали футболда ҳеч нимани кўрмаган болаларнинг руҳини синдириш ортида қандай мақсад кўзланган. Ёки бунинг ортида манфаатдор шахслар борми?!
Мазкур ҳолатлар бўйича ўйин куни ПФЛ Бош директори Фарҳод Магометов номига Алишер Ахмедов томонидане билдирги ёзилган. Ушбу билдиргини Самарқанд вилоят футбол федерацияси Магометовга етказишини айтишган. Билдирги етиб бордими ёки йўқ ҳозирча бизга қоронғу! (Ўзининг қинғирликлари очилиб кетмаслиги учун ҳам юбормаганлиги аниқроқ назаримизда). Аммо мана орадан шунча вақт ўтган бўлсада мутасадди ташкилот томонидан бу борада ҳеч қандай муносабат билдирилгани йўқ.
Биз юқорида тилга олган аҳамияти йўқ қайднома ҳақида шу ерда тўхталиб ўтсак. Учрашувдан сўнг “Динамо” клуби мураббийи Алишер Ахмедов  “Сўғдиёна” жамоасининг 73-рақамли ўйинчиси ёши катта эканлиги ва сўраган вақтда ўйинчи бўлмаганлиги учун эътироз билдириб ўйин қайдномасининг “норозилик ҳақидаги хабарлар” қисмига ёзиб қолдирган.
Аммо негадир мусобақага масъул бўлган назоратчилар “протокол”даги эътирозни икки ойдан кўп вақт ўтган бўлишига қарамасдан кўриб чиқишгани йўқ. 
Нега? Нима сабабдан кўрилмаяпти?
Энг қизиғи, 21 июл куни Самарқандда бўлиб ўтган жавоб учрашувида Жиззахдаги ўйинда 73-рақамда Алижон Ахматов номи остида ўйнаган футболчи 10-рақамда Комилжон Қаххоров номидан ҳаракат қилган. Бироқ икки ҳолатда ҳам на гуруҳ ўйинларига масъул бўлган Шуҳрат Сайфуллаев, на ПФЛ томонидан муносабат билдирилгани йўқ.
Бир жиҳатга диққат билан эътибор қаратишингизни сўраймиз. Дастлабки ўйинда 73-рақамда ҳаракат қилган футболчи Алижон Ахматов номи остида, жавоб ўйинида эса 10-рақамда Комилжон Қаххоров номи остида ҳаракат қилган. Бу ердаги яна бир чигал масала шундаги, агар юқоридаги икки футболчи ростдан ўз ёшида қайд этилган бўлса, унда нега ўйинларда битта шахс иккита ном билан майдонга туширилди? Ҳолатлар шуни кўрсатяптики, ҳар иккала ўйиннинг биттасида бир футболчи (73-рақам ёки 10-рақамли футболчи) қайдномага (протоколга) киритилмаган ҳолда ўйинда иштирок этган бўлиб чиқмаяптими? Ёки аксинча, ўйинларда битта ёши катта футболчи иккита ном остида майдонга туширилган ҳисобланмаяптими? (Ўйлаймизки ПФЛ тез орада бунга ҳам аниқлик киритади)
Мусобақани ўтказиш Низомининг 5-боби (Условия и сроки провединие соревнований) 5.5
бандига кўра ўйинда “заявка” қилинмаган футболчи ҳаракат қилса қоидани бузган жамоага техник мағлубият ёзилиши белгиланган (5.5. За неявку команды  на игру, ей засчитывается техническое поражение (-:+), а команде соперника победа (+:-).
Шунингдек, ушбу бобнинг 5.10 бандида жамоалар таркибида ёши катта ёки “заявка” қилинмаган футболчини ўйинга туширса ўйинда техник мағлубият қайд этилади деб белгилаб қўйилган. (5.10. В случае обнаружения в команде, в составе которой играл подставной футболист (старше установленного возраста или не заявленный), команде зачистывается техническое поражение в данном матче)
Қолаверса, ушбу 5-бобнинг 5.4 қисмида меҳмон жамоа ўйиндаги қайси рангли футболкада ҳаракат қилишини танлаши, ҳар бир футболчининг формасида қайдномада кўрсатилган рақами бўлиши шартлиги белгилаб қўйилган. Агар футболкада ўйинчининг рақами қайд этилмаса ўйинга қўйилмаслиги аниқ қилиб белгиланган. (5.4. Право выбора цвета формы предоставляется команде “гостей”. Каждый футболист должен иметь на футболке номер, соответствующий номеру в протоколе. Футболист, не имеющий номера на футболке, к игре не допускается.)
5-гуруҳ ўйинларини ҳалол ва виждонан ўтишига масъул бўлган Самарқанд вилоят футбол федерацияси вице-президенти Шуҳрат Сайфуллаев негадир “протокол”да кўрсатилган эътирозларни кўришни ҳоҳламади ва ҳамон ҳоҳламаяпти? Хўш, нега? Нима сабабдан Шуҳрат Сайфуллаев бу ишни кўришни истамади. Ёки истамаяпти? Балки, ўша ўйинларда “Сўғдиёна” жамоаси мураббийи ҳақиқатда бировнинг номидан бошқа бир ёши катта (ёки рўйхатда қайд этилмаган) футболчи  туширганини Шуҳрат Сайфуллаевга тушунтириб, ундан бу борада сиздан угина, биздан бугина қабилида иш тутганмикан?!
Балки, Шуҳрат Сайфуллаев ва Алишер Ахмедов ўртасидаги келишмовчилик сабаб 5-гуруҳ ўйинларига масъул бўлган Самарқанд вилоят футбол федерацияси вице-президенти эътирозларни кўриб чиқмаётгандир?! (Сўнгги маълумотларга кўра Алишер Ахмедов “Нафис” мини-футбол клубида футболчи ва мураббий бўлиб ишлаган йилларида ойликларни ололмаганлиги, шунингдек ҳалигача меҳнат дафтарчаси берилмаётганлиги сабабли Шуҳрат Сайфуллаев билан келишмовчилик юзага келган. Тахминимизча айнан шу сабабли Самарқанд вилоят футбол федерацияси вице-президенти мавжуд ишни кўриб чиқишни истамаяпти. Бу ҳақида кейинги мақолаларимизда батафсил тўхталиб ўтамиз) 
Ҳозирча бунинг аниқ сабаблари бизга қоронғу. Ҳар ҳолда мавжуд ҳолат бўйича шикоят билдирган “Динамо” жамоаси бош мураббийи Алишер Ахмедовнинг аризасига ҳамон панжа орасидан қараб келинаяпти. ПФЛни бу ишга нега эътибор қаратмаётганлиги эса футболимиздаги таниш-билишчилик борлигини кўрсатиб тураётгандек, назаримизда! (Яна бир бор такрорлаб ўтмоқчиман. Фарҳод Магометовга Алишер Ахмедов ёзган билдирги Самарқанд вилоят футбол федерацияси томонидан юборилмаган бўлиши ҳам мумкин)
Ўзбекистон футбол федерацияси Президенти Умид Аҳмаджонов журналистлар билан
бўлиб ўтган матбуот анжуманида “Дунё тажрибасидан маълумки, раҳбариятнинг ишига баҳо бериш учун оммавий ахборот воситалари 100 кун ўтишини кутишади. Умид қиламанки, Ўзбекистон Футбол Федерацияси ҳам ана шу 100 кунлик ўта мураккаб даврни яхши босиб ўтади. Бу давр оралиғида Федерация ичида ва ташқарисида кўп янгиликлар бўлади. Бу янгиликлар эса Сиз Ўзбекистон Футбол Федерациясидан фахрланишингиз учун амалга оширилади», дея гапириб ўтган эди.
Юқорида айтиб ўтилган ҳолат бўйича “Динамо” клуби мураббийининг мурожаатига 85 кун бўлди. Шунча кун оралиғида на 5-гуруҳ ўйинларига масъул бўлган Самарқанд вилоят футбол федерацияси вице-президенти Шуҳрат Сайфуллаев, на Прфессионал футбол лигаси Бош директори Фарҳод Магометовдан жавоб келмади. ЎФФ Президенти журналистлар билан учрашувга таъкидлаган 100 кун ўтишига ҳам саноқли кунлар қолди. Қани шу муҳлатдан сўнг Низомда келтирилган талаблар асосида жавобни ким берар экан. Шуҳрат Сайфуллаевми, Фарҳод Магометовми ёки ЎФФми?
Ҳақиқат қарор топадими ёки йўқ. Буни вақт кўрсатади.


Фарҳод НОРБЎТАЕВ

четверг, 3 августа 2017 г.

ЎЛИКЛАРНИ ТИНЧ ҚЎЙИНГ!!!

Аслида бу ариза ҳам одатдагидек ер масаласи бўлиб, кимдир унга фириб бергану, ерини ололмаётгандир деб ўйлагандим. Аммо...

– 2015 йилнинг ноябр ойида онам вафот этдилар, - дея гап бошлади Таллиота маҳалласи Қиёт қишлоғида яшовчи фуқаро Исломхон Тохиров. – Онамни қўйиш учун қабрни қазишганда қабрдан сув сизиб чиқди. Онамни қабрга тахта, кўрпача ва плёнка қўйиб дафн қилдик. Орадан ҳеч қанча ўтмасдан бир куни онам тушимга кириб, бутун танаси сув бўлиб ётганлигидан шикоят қилдилар. Ана шундан сўнг менинг тинчлигим йўқолди...

Ўтганларни доимо эслаб туриш ва уларга истиғфор айтиш, хоки туроблари мангу қўним топган қабрларини зиёрат қилиб, озода тутиш, ҳақларига дуо қилиш тирикларнинг исломий ва инсоний бурчидир. Афсуски, айрим фуқаролар ўз манфаатларини устун қўйиши натижасида инсонларнинг руҳи поклари қўним топган қабрларнинг бузилишига сабаб бўлмоқдаки буни шунчаки сўз билан таърифлаб бўлмайди.
Тайлоқ тумани Таллиота маҳалласи Қиёт қишлоғининг “Қаттабоғ” қабристони ҳам бугун айримларнинг манфаатлари эвазига жиддий зарар кўриш остонасида турибди. Қиёт қишлоғининг “Каттабоғ” қабристони чор атрофи сув бўлиб, бир томондан “Қорасув” канали, иккинчи томондан “Мохинур Манзура” фермер хўжалиги ерларини суғориш учун 120 метрли ариқ, учинчи томондан “Муриват Мезон” фермер хўжалигининг узунлиги 140 метр, эни 10 метр ва чуқурлиги 2.5-3 метрга борадиган сунъий тарзда яратилган балиқхонаси қурилган. Тўртинчи томондан эса, қабристон учун ажратилган ерни Туллиота маҳалласида яшовчи фуқаролар ноқонуний тарзда эгаллаб олиб, шахсий манфаатлари учун ғалла ва бошқа экин экиши натижасида қабристондаги қабрлар сувга тўлиб бормоқда.

– Бизни қийнаб келаётган муаммо юзасидан бир йилу етти ойдан бери 14 та ариза ёздик. Тумандаги энг кичик ташкилотдан тортиб, Ўзбекистон Республикаси Президенти Девони ва виртуал қабулхонасигача мурожаат қилдик, – дейди Исломхон ака.– Орадан шунча вақт ўтган бўлсада бирор бир ижобий ўзгариш бўлмади. Юборилган аризаларга келган жавоб хатларининг ҳаммасида қабристон атрофидаги ариқлар, балиқхона ноқонуний қурилганлиги, қабристон ери ҳам ўзбошимчалик билан эгаллаб олинганлиги айтилсада, бироқ муаммонинг ечимига келганда ҳеч қайси бир ташкилот “лаббай” деб жавоб бергани йўқ.
Юртимизда ҳар йили муборак айёмлар, қутлуғ кунлар муносабати билан умумхалқ ҳашарлари ўтказилиб, қабристонлар ободонлаштирилади. Наҳотки, Тайлоқ туман ҳокимлиги, туман мусулмонлар идораси ва бошқа мутасадди ташкилотлар салкам икки йилдан бери Қиёт қишлоғи “Каттабоғ” қабристонининг муаммосига парда ортидан қараб келаётган бўлса?! Тадбирларда, учрашувларда қабристонларни ободонлаштириш, унинг атрофини кўкаламзорлаштириш борасида саотлаб бонг уришни биламизу, мана шундай муаммоларга келганда ўзимизни ортга тортамиз. Фуқароларнинг мурожаатларини фақат қуруқ қоғоздагина ҳал этиб қўямиз. Исломхон Тохиров томонидан ёзилган аризалар ҳам мутасадди ташкилотлар томонидан фақатгина жавоб хати билан “ҳал” этилган холос.

Тайлоқ туман ер ресурслари ва Давлат кадастр бўлими бошлиғи А. Жумақуловнинг 2015 йил 12 декабрда йўллаган жавоб хатини ўқиб очиғи ҳеч нимага тушунмадим. Хатда аризани ўрганиш ҳолати қуйидагича баён этилган: (Жавоб хати
таҳрирсиз ҳолда ҳавола этилган) Сизнинг аризангиз юзасидан узингизнинг иштирокингизда кабристон атрофидаги ер майдонлари урганилиб чикилди урганиш жараёнида аризада кабристонга зиён келтираётган деб такидланган арик ва зовурлар кабристоннинг гарб томонида жойлашганлиги маълум булди. Бундан ташкари кабристоннинг шимоли-шарк томонидан корасув канали утганлиги хамда ушбу корасув каналини гарб томонидаги яъни аризада курсатиб утилган ариккаа сув чикариш максадида димиктирилганлиги сабабли асосан кабристонга ушбу корасув каналининг димиктирилганлиги сабабли кабристонга сув сизиб бораётганлиги маълум булди. Ушбу холатларни инобатга олган холда бугунги кунда фойдаланиб келинаётган фермер хужаликлари рахбарлари ва ахоли сувни димиктирмасдан пастки томондан арик олиб сув олишлари мумкинлиги тушунтирилганлигини маълум киламан.
Самарқанд вилояти ер ресурслари ва Давлат кадастри бошқармаси бошлиғи С. Ҳакимов 2016 йилнинг 12 январ куни И. Тохировга қуйидаги мазмунда жавоб хати йўллаган: Тайлоқ тумани Тепақишлоқ массивида фаолият кўрсатаётган “Мохинур Манзура боғи” фермер хўжалигига тегишли ер майдонига борувчи сув ариқдан қабристонга сув ўтганлиги сабабли, ариза муаллифи Тохиров Исломхон томонидан кўмиб, ёпилганлиги маълум бўлди. Ушбу ҳолатларни инобатга олган ҳолда “Муриват Мезон” фермер хўжалигига қарашли мавжуд эски ариқ ўрнидан “Мохинур Манзура боғи” фермер хўжалиги раҳбарига ариқ олиб, экинларни суғориш имкониятлари борлиги тушунтириб берилганлигини маълум қиламиз.
Тайлоқ туман санитария-эпидимология назорати маркази бош врачи А. Пардақуловнинг2017 йилнинг 10 май куни жавоб хати:Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш Вазирлигининг 0298-11-сонли “Қабристонларни жойлаштириш ва сақлаш тўғрисида”ги, 0227-07-сонли “Ўзбекистон шароитида аҳоли пунктларини лойиҳалаш, қуриш ва жойлаштириш тўғрисида”ги санитария меъёр ва талабларига асосан қабристонлар атрофида санитария ҳимоя зонаси 100 метр деб белгиланган. Шунга асосан қабристон ёнидаги 2 метр масофада қазилган қариқ мазкур меъёр талабларига зид эканлигини маълум қиламан.
Самарқанд вилоят табиатни мухофаза қилиш қўмитаси раиси З. Жамоловнинг жавоб хати: Тайлоқ тумани Таллиота МФЙга қарашли Қиёт қишлоғи худудида жойлашган “Каттабоғ” қабристонига яқин масофага жойлашган “Муриват мезони” фермер хўжалиги томонидан ноқонуний равишда қабристонга 6 метр узоқлик масофада 2.5х10 метр кенгликда балиқхона ташкил қилиш мақсадида ҳовуз қазилганлиги аниқланди.

Ушбу худуддан “Қорасув” каналининг ирмоғи 50 метр, суғориш ариғи 6 метр оралиқ масофадан оқиб ўтади. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1992 йил 7 апрелдаги 174-сонли қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикасидаги сув омборлар ва бошқа сув ҳавзалари, дарёлар, магистрал канал ва коллекторларнинг шунингдек, ичимлик сув таъминотининг даволаш ва маданий-соғломлаштиришда ишлатиладиган сув манбаларининг сувни мухофаза қилиш зоналари ҳақида”ги Низоми талаблари бўйича Қорасув канали ирмоғи ва суғориш ариғи ирригация тармоғи сувнинг ҳимоя минтақаси 12 метр этиб белгиланган. Ташкил қилинаётган балиқхона қабристонга яқинлиги учун қурилиши ман этилади. Ташкил этилган балиқхона учун ҳовузларни кўмдириш табиатни мухофаза қилиш қўмитаси ваколатига кирмаслигини маълум қиламиз.

Самарқанд вилояти Давлат санитария эпидимология назорати маркази бош врачи О. Бойқобиловнинг 2016 йилнинг 22 декабрида йўллаган жавоб хати:“Каттабоғ” қабристони бир ён деворидан 50 метр оралиқ масофада Қорасув канали оқиб ўтиши, иккинчи ён томондан Барноева Манзура фермер хўжалиги ерларини суғориш учун қабристон деворидан 2-3 метр оралиқ масофада 120 метр узунликдаги ариқ ўтганлиги, шунингдек, “Муриват Мезони” фермер хўжалигига қарашли  балиқхона учун қабристон деворидан 5-6 метр оралиқ масофада эни 10 метр, узунлиги 140 метр ва чуқурлиги 2-3 метрдаги балиқчилик билан шуғулланиш учун сув ҳовузи қазилганлиги оқибатида ҳозирги пайтда қабристон худуди ичидан қабрлар қазишда ерости сувларининг ер юзасига сизиб чиқиб муаммоларни келтириб чиқишига олиб келмоқда ва ушбу маҳаллада яшовчи аҳолининг ҳақли эътирозига сабаб бўлмоқда.
Ушбу қабристон атрофида санитария ҳимоя зонасини бузилиши, яъни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 0298-11-сонли “Қабристонларни жойлаштириш ва сақлаш тўғрисида”ги, 0227-07-сонли “Ўзбекистон шароитида аҳоли пунктларини лойиҳалаш, қуриш ва жойлаштириш тўғрисида”ги санитария меъёри ва қоидалари талабларини бузилишига йўл қўйилган. Санитария меъёри ва қоидалари талаблари бўйича санитария ҳимоя зонаси 100 метрдан кам бўлмаслиги лозим.
Шу сабабли “Каттабоғ” қабристони атрофида йўл қўйилган камчиликларни тезда бартараф этиш мақсадида вилоят ҳокимлигига амалий ёрдам кўрсатиш тўғрисида маълумот киритилди.
Тайлоқ туман ҳокимлиги ободонлаштириш бошқармаси бошлиғи А. Эгамовнинг жавоб хати: “Катта боғ” қабристони 2011 йилда туман ер мулк кадастр хизмати томонидан рўйхатдан ўтказилган бўлиб, кадастр хужжатларида қабристон худудидан хўжалик ариқ-зовурлари ўтмаган. Хўжалик ариқ-зовурлари қабристон чегара худудидан қанча масофада жойлашишини туман ер ресурслари ва давлат кадастри бўлими гуруҳи, туман ДСЭНМ ва бошқа тегишли ташкилотлар томонидан хулоса берилишини маълум қиламиз.
Юқорида номлари келтирилган ташкилотлар қабристон атрофида қазилган ариқ ва балиқхона амалдаги қонун талабларига зид равишда қурилганлигини таъкидласада, бироқ, қабристон атрофидаги ариқ ҳалигача мавжуд бўлиб, балиқхона фаолияти ҳамон давом этиб келаётганлигини қандай тушуниш мумкин? Наҳотки туман ҳокимлиги ва бошқа мутасадди ташкилотлар мавжуд қонунларнинг бузилаётганлигига лоқайдлик билан қараб турса?

– “Каттабоғ” қабристонига 1.3 гектар ер майдони қўшиб берилган, - дея сўзида давом этди Исломхон Тохиров. – Афсуски, Таллиота қишлоғида яшовчи фуқаролар Шодиев Амри 0.24 га, Умаров Шодмон 0.08 га, Умаров Шерали 0.06 га ерни ноқонуний тарзда эгаллаб олган. Бу борада ҳам кўп ташкилотларга мурожаат қилдик. Аммо натижа бўлмади. Мени бир савол қийнайди. Қабристон учун ажратилган ерни эгаллаб олган фуқароларнинг виждони бормикан? Уларни охират ўйлантирармикан? Ахир ҳамманинг борар ери бир қарич ерку?
Ҳақиқатдан ҳам “Каттабоғ” қабристонининг ери Таллиота қишлоғида яшовчи Шодиев Амри, Умаров Шодмон ва Умаров Шерали томонидан эгаллаб олинган бўлиб бу борада Тайлоқ туман ҳокими П. Ахмедов 2017 йилнинг 30 январ куни Фуқаролик ишлари бўйича Тайлоқ туманлараро судининг раиси Г. Эсановага даъво аризаси юборган.
Даъво аризасида, Тепақишлоқ ҚФЙ Қиёт қишлоғида жойлашган аҳоли умумий фойдаланишдаги Тепақишлоқ массиви еридан фойдаланиш харитасининг 109-контурдаги “Каттабоғ” қабристонинг 0.06 гектар ер майдонини Таллиота маҳалласида яшовчи фуқаро Умаров Шерали томонидан ўзбошимчалик билан ноқонуний равишда эгаллаб олиб, якка тартибда уй-жой қуриб олганлиги аниқланиб, 2017 йил 4 январ куни ҳужжатлаштирилган. Ўзбекистон Республикаси “Ер кодекси”нинг 91-моддасида “ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасини қайтариш суднинг ҳал қилувчи қарорига кўра амалга оширилиши” қайд этилган. Юқоридагиларни инобатга олиб фуқаро Умаров Шерали томонидан Тепақишлоқ ҚФЙ Қиёт қишлоғида жойлашган аҳоли умумфойдаланишдаги Тепақишлоқ массиви фойдаланиш харитасининг 109-контурдаги “Каттабоғ” қабристонининг ер майдони Таллиота маҳалласида яшовчи фуқаро Умаров Шерали томонидан ўзбошимчалик билан ноқонуний равишда эгаллаб олиб, якка тартибда уй-жой қуриб олганлиги аниқланди ва эгаллаб олинган ер майдони қонунсиз эгалигидан қайтариб олиб ушбу ер майдонини “Каттабоғ” қабристонига қайтариш лозим эканлиги келтириб ўтилган.

Худди шу мазмундаги даъво аризаси “Каттабоғ” қабристонини ўзбошимчалик билан ноқонуний тарзда эгаллаб олиб ғалла экини экиб олган Умаров Шодмон ва Шодиев Амриларга нисбаттан ҳам юборилган. Аммо негадир мазкур даъво аризасини Фуқаролик ишлари бўйича Тайлоқ туманлараро суди томонидан кўриб чиқилиши пайсалга солиниб келинмоқда. Натижада юборилган даъво аризаси мана олти ойдирки жавобсиз қолиб келяпти.
Хўш, туман ҳокимлиги томонидан “Каттабоғ” қабристонининг ери Таллиота қишлоғи фуқаролари томонидан ўзбошимчалик билан ноқонуний тарзда эгаллаб олинганлиги тўғрисида даъво аризаси юборилса-ю, нега Фуқаролик ишлари бўйича Тайлоқ туманлараро суди бу ишни кўриб чиқишни истамаяпти? Ахир орадан ярим йил ўтиб бўлдику? Туман ҳокимлиги бу масалага қачон жиддий ёндошади?
        Президентимизнинг «журналистлар менинг ёрдамчиларим, ҳақиқат ҳимоячилари», деган сўзларини эшитиб, туман ҳокимлигининг “Қўшчинор” газетасига мазкур муаммони олиб чиқишни сўраб мурожаат қилгандим, дейди Исломхон ака. Ака, қўнинг! Ортиқча бош оғриқни нима кераги бор? - деб жавоб берди газета ходимларидан бири. Шу жавобни эшитдиму журналистларга бўлган ишончим ҳам йўқолди. Сиз ҳам ўзингизни журналистман деб таништиряпсиз-у, очиғи Қиёт қишлоғидаги “Каттабоғ” қабристони муаммосини газета ёки телевидениега кўтариб чиқишингизга ишонмаяпман. 

Фарҳод Норбўтаев,
журналист

среда, 3 мая 2017 г.

ОЛАРДА КИРАР ЖОНИМ...

Уч ой аввал интернет нашрлари орқали “Динамо-плюс” ПФК тасарруфидаги Болалар ва ўсмирлар махсус футбол спорт мактабида бўлиб ўтаётган воқеалар хусусида “Ўрага сичқон тушди...” сарлавҳаси остида мақола эълон қилинган эди. Мазкур мақолада келтирилган фактлар ва футбол мактабида фаолият юритаётган ходимларнинг мурожаатларидан сўнг мактабдаги асл ҳолат тегишли ташкилотлар томонидан ўрганилмоқда.
Маълумотларга кўра, дастлабки ўрганиш жараёнида салкам 36 миллион сўмлик қинғир ишлар аниқланган. Текширув жараёнида аниқланган маблағнинг 16 миллион сўми “хизмат сафари”даги “ўйинлар” эвазига келиб чиққан бўлса, футбол мактаби ҳисобчисининг “олғирлиги” эвазига 20 миллион сўм ўзлаштирилган. Афсуски, тегишли ташкилотлар ишониб юборган “ревизор” текширув жараёнида аниқланган ҳолатларнинг айримларини кўрмай қолган ёинки кўришни истамаган. Балки футбол мактаби директори ва ҳисобчисининг “илтимоси”га кўра “ревизор” текширувни “енгиллаштиргандир”. Буёғи ҳозирча бизга номаълум.
Тафтишчининг келтирилган маълумотларга асосан ўз ишини шунчаки юзаки амалга оширганлигини қуйидаги ҳолатлар бўйича кўриш мумкин: 2016 йилда Наврўз умумхалқ байрами муносабати билан “Динамо-плюс” ПФК тасарруфидаги Болалар ва ўсмирлар махсус футбол спорт мактаби директорининг имзоси билан мураббий ва ишчи ходимларни моддий рағбатлантириш тўғрисида қарор чиқарилган. Буни қарангки, моддий рағбатлантириш тўғрисидаги қарордан кўпчилик ходимлар бехабар қолган. Хусусан, футбол мактаби шифокори Рахмон Мавлонов ўзига чиқарилган бир миллион сўмлик моддий рағбатлантиришни тафтишчи келгандан сўнг хабар топмоқда.
Энди бир ўйлаб кўринг, ўттиздан ошиқ ходимни бошқарган директор ва ҳисобчи ҳар бирининг номига шунча миқдорда байрам пули чиқарган бўлса ва ходимлар бундан бехабар қолса, неча миллион сўм маблағ “туя” қилинганини ҳисоблаш учун математик олим бўлиш шарт эмас. Ходимларни моддий рағбатлантириш тўғрисидаги ҳолатни негадир “ревизор” чуқур ўрганмади? Ёки бу ерда текширувчининг бошқа бир манфаати борми?
Худди шундай, моддий рағбатлантириш тўғрисидаги қарор 2017 йилнинг 6 март куни директорнинг кўрсатмасига асосан мактабда фаолият юритувчи 15 нафар ходимга чиқарилган. Негадир, футбол мактабининг қолган ходимлари моддий рағбатлантиришдан мосуво қилинган? Хўш, нега? Қайси асосга кўра?
Текширувлар жараёнида футбол мактабида мураббий бўлиб ишлайдиган Анвар Мамашариповниг пластик карточкасига 4 миллион сўм пул ташлаб берилганлиги аниқланган. Анвар Мамашариповнинг таъкидлашича, пластик карточкасига 4 миллион сўм пул тушганидан сўнг карточкани футбол мактаби директори Жаҳонгир Эшонқуловга берган.  Кўриниб турибдики, ушбу маблағ ҳам директорнинг чўнтагини излаб топган. Бироқ, тафтишчи мазкур ҳолатни тўлиқ ўрганмасдан, Анвар Мамашариповнинг қандайдир тилхати билан масалани силлиққина ёпиб юборганлигини тушуниш қийин. Бу пуллар Анвар Мамашариповга қайси асосга кўра берилганлигини текшириш нега “ревизор”нинг ҳаёлидан кўтарилиб қолди?
Мутасадди ташкилот вакиллари “ревизор”га ишонч билдириб ноқоқниний ҳолатларни аниқлаш мақсадида назорат-тафтишчини юборсаю, улар ишонган тафтишчи ўзи билган куйни чалса, қандай қилиб ҳақиқатни юзага чиқариш мумкин. Тафтишчи томонидан асл ҳолатлар яширилса текширилган идоранинг иқтиосдий қинғирликларига унинг ўзи ҳам шерик бўлиб қолмайдими?
Яна бир ҳолат. Футбол мактабидаги автобусни таъмирлаш учун ҳам номаълум фирма ҳисоб рақамига пул кўчирилган. Қизиқ жиҳати шундаги, автобусни таъмирлаш учун ажралитган пулдан негадир ҳайдовчи бехабар қолган. Ўрганишлар жараёнида “ревизор” ходимларнинг умумий ойлик масалаларини ўрганмаган. Кимнингдир ҳаёлига буни нега ўрганиш керак деган фикр келиши мумкин. Аммо Рахмон Мавлоновнинг банкдан чиқарилган ойлик маоши тўғрисидаги маълумот билан ҳисобчининг “ривизорга тақдим этган “даход”даги рақамлар умуман бошқа-бошқа эканлигини ҳисобга олсак, тафтишчи қолган ходимларнинг маошларини ҳам назоратдан ўтказиш керак, назаримда? Афсуски, тафтишчи банк маълумотидан кўра, ҳисобчининг сохта маълумотини ҳақиқий деб топишни лозим деб билган. Хўш, ташфтишчи банкнинг маълумотидан кўра ҳисобчининг маълумотини тўғри деб қабул қилишига ким ёки нима мажбур қилди экан?
            Текширув жараёнида тафтишчининг асл вазифаси нима? Ходимларни ишдан олишми ёки қонунбузарликларни аниқлашми? Футбол мактабини текширувдан ўтказган тафтишчи текширув жараёнида футбол мактабида фаррош бўлиб ишлайдиган Ҳанифа Отамуродова ва Наргиза Рахимовани бу ерда ноқоқнуний ишлаб келаётганини айтиб, уларни ишдан бўшаши лозимлиги ҳақида айтганини қандай тушуниш мумкин. Агар улар ноқонуний ишлаётган бўлса, ўша қонун бузилишини аслида футбол мактаби директори амалга оширмаганми?
Қолаверса, Ҳанифа Отамуродованинг турмуш ўртоғи оламдан ўтган бўлиб, унинг қарамоғида икки нафар вояга етмаган фарзанди бор. Унинг рўзғори айнан мактабдаги ойлик маоши орқали кечади. Бир нафар фарзанди бор Наргиза Рахимованинг ҳам ҳолати деярли шундай. Биргина футбол мактабидаги шифокор Рахмон Мавлоновнинг ойлик маошларидан ушлаб, сохта ҳужжатлар асосида моддий тағбатлантириш пулларини чиқариб ўз манфаати учун ишлатиб юрган директор ва ҳисобчи уларнинг маоши келганда инсофга кириб қолишига ким ишонади. Тафтишчи эса, фаррошларнинг ойлик маошлари тўғри берилганлигини қонуний ўрганиш ўрнига, уларни ишдан бўшатилиши тўғрисида гапириши қанчалик қонунга тўғри келади? “Ревизор”нинг асл мақсади нима ўзи?
2016 йилнинг ёз фаслида “Динамо-плюс” ПФК тасарруфидаги Болалар ва ўсмирлар махсус футбол спорт мактабида капитал таъмирлаш ишлари амалга оширилган. Ушбу таъмирлаш ишларига сал кам 60 миллион сўмдан ортиқ маблағ сарфланган. “Ревизор” эса одатдагидек бу ҳолни ҳам кўришни истамаган? Балки ревизорнинг ишини ҳам ревизор қайта кўриш керакмикин?
Воқеалар ривожини кузатишда давом этамиз.

                    Фарҳод НОРБЎТАЕВ 

среда, 5 апреля 2017 г.

БИЗ СЕН БИЛАН СИРОЖИДДИН!

Аслида бугун сиз ўқиётган воқейликлар Сирожиддин Сайфиев билан интервью уюштирилиб, 2015 йилда оммага эълон қилиниши лозим эди. Аммо Сирожиддиннинг илтимоси билан, аниқроғи унинг “Динамо” клуби раҳбариятини инсофга келиб, ойлик маошлари ва мукофот пулларини беришга бўлган ишончи сабаб ҳеч бир оммавий ахборот воситаларида эълон қилинмаганди. Аммо куни кеча эшитган нохуш хабаримдан сўнг Сирожиддин Сайфиевнинг оёғи синганидан кейин бошидан кечирган айрим воқейликларни айтмасдан тура олмадим. Бунинг учун олдиндан Сирожиддин Сайфиевдан узр сўрайман.



Сирожиддин мени кечиринг! Сиз бошингиздан кечирган ва кечираётган қийинчиликларни бугун оммага эълон қилиш орқали “Динамо” клуби раҳбарияти томонидан сизга нисбатан ноҳақликлар қилганини айтмоқчиман. Бу ҳолатни ўқиган Ўзбекистон футбол федерацияси, Профессионал футбол лигаси ва бошқа алоқадор ташкилотлар керакли хулосани чиқариб олади деган умиддаман.
Асли ҳақиқатни ҳамма билиши керак. Зора бугун тўп тепиб оила тебратаётган ҳар бир футболчининг бошига жароҳат деб аталмиш оғир қисмат тушиши, уларга ҳам бошқа клуб раҳбарлари ноҳақлик қилмаслиги учун ҳам ёзаяпман бу воқейликларни. Зора шундан сўнг “Динамо” клуби раҳбарларининг озгина бўлсада виждони уйғониб қолса. Агар ростдан ҳам виждон бўлса, албатта.
Сирожиддин Сайфиев билан ҚИНҒИР ИШНИНГ ҚИЙИҒИ” ёхуд инқирозга юз тутаётган “Динамо” ва сохта “ведимостлар” ҳақида ҳақиқатлар номли мақолани ёзиш арафасида Тошкентда учрашиб, суҳбатлашганман. Ушбу мақолада футболчи жароҳат олганидан сўнг клуб томонидан ҳеч қандай эътибор бўлмаётганлиги хусусида тўхталиб ўтганман. Сирожиддин клуб раҳбариятини инсофга келиб қолишини узоқ вақт кутди. Ҳамон кутаяпти.
2015 йилнинг 24 октябр куни Олий лиганинг 24-турида Тошкентда “Локомотив”га қарши кечган ўйин Сирожиддин учун профессионал фаолиятидаги сўнгги ўйини бўлди. Ўша ўйинда ҳам у “Динамо” учун борини бериб ўйнади. Аммо 84-дақиқада содир бўлган ўша машум воқеа унинг ҳаётини тубдан ўзгартириб юборди.
Алам қиладигани шундаки, жароҳатдан сўнг тез тиббий ёрдам машинасида уни пойтахтдаги Травматология ва ортопедия республика илмий текшириш институти” шифохонасига олиб келишди. Бироқ футболчининг ортидан “Динамо” клуби раҳбариятининг бирор бир раҳбари бормади.
– Оёғим синган. Оғриққа чидай олмайман. Операция бўлишини тўрт соат кутиб ётдим. Бу вақт оралиғида клубнинг бирор бир раҳбари келиб ҳолимдан хабар олиш тугул, аҳволинг яхшими деб сўрб ҳам қўймади, деб айтиб берганди Сирожиддин Сайфиев. Фақатгина ўша пайтда жамоадошим Зайниддин Тожиев менинг ёнимда турди. Бунинг учун Зайниддин акага катта рахмат айтаман.
Синган оёқда тўрт соат операция бўлишини кутиш... Буни тасаввур қилишнинг ўзи азоб. Энг ачинарлиси оғир аҳволда ётган Сирожиддиннинг ҳолидан клуб раҳбарияти нафақат тўрт соат ичида, балки ундан сўнг ҳам хабар олмаган. Хўш, “Динамо”ни бошқараётган  бундай раҳбарларни ким деб аташ мумкин?
Операциядан  сўнг турсам, палатадаги шикафчада пул турибди. Операциядан олдин отамга ҳеч кимдан пул сўраманг, клубдаги ойлигимни берса ҳамма харажатларга етади деб айтгандим. Аммо отамнинг қаршилигига қарамай Артур Геворкян ва бошқа кўплаб футболчилар соғайиб кетишим учун пул ташлаб кетишган экан, деб айтганди Сирожиддин.
Анашундай қийин аҳволда қолган пайтда клуб Сирожиддин Сайфиевнинг ойлиги тугул, жароҳат олганда тўланиши лозим бўлган пулни ҳам бермади. Унга ажратилган суғурта пулини эшитиб очиғи, кулишни ҳам йиғлашни ҳам билмай қолдим. Атиги 174 минг сўм.
Клубга ойлигимни сўраб келганимда бош ҳисобчи сизга суғурта пули чиқардик деб 174 минг сўм ёзилган қоғозни кўрсатди, деб эслаганди ўша вақтда у. Тўғриси, бу гапни эшитиб йиғлаб юборай деганман. Суғурта пулингиз керак эмас, ойлигимни берсангиз бўлди деганман бош ҳисобчига. У бўлса яна клуб раҳбариятига мурожаат қилишимни айтганди.
Сирожиддин Сайфиев каби футболчилар борлиги учун элнинг олдида кўкрагини кериб юрадиган клуб раҳбарларининг “ҳимматини” қаранг!!! Уларнинг бу қилмишларига нима деб изоҳ ёзишни ҳам билмайди киши. 
Сирожиддин бир йил давомида ойлик маоши ва ютуқ пулларини олиш учун жуда кўп жойга мурожаат қилди. Клуб ҳомийлари биз пулни тўлаганмиз деса, клуб раҳбарлари ҳали бизга пул ташлаб бергани йўқ деб алдаб юрди. У ҳар сафар Самарқандга келганида клуб ҳуқуқшуноси Ш. Ҳотамовга, Ҳотамов клуб вице-президенти Ф. Каримовга, у эса  клубнинг спорт директори Рустам Истамовга, Истамов эса клуб ҳисобчисига, ҳисобчи эса яна клуб раҳбарига, клуб раҳбари эса футболни қўллаб қувватлаш фонди раҳбари Бахтиёр акага учрашишини айтиб, Сирожни Тошкент-Самарқанд ўртасида бўзчининг мокидек қилиб қўйди.
Афсуски, бугун футболчиларни алдаб орттирган пуллар эвазига унинг исига туролмайдиган бўлиб қолганлар ЎФФни, ЎзПФЛни ва ҳомийларни алдаган ҳолда ҳамон клубни бошқариб ётишибди. Бироқ, “Динамо” клуби учун жонини берган футболчи эса минг бир азобда. Билмадим, бугун улар яна қанча самарқандлик футболчиларнинг ҳаётини издан чиқарар экан.
ҚИНҒИР ИШНИНГ ҚИЙИҒИ” ёхуд инқирозга юз тутаётган “Динамо” ва сохта “ведимостлар” ҳақида ҳақиқатлар" номли мақолани ёзиш арафасида ўша вақтда клубда тўп сурган ва ойлик маошларини ололмай юрган бир нечта футболчилар билан учрашдим. Шу қатори Сирожиддин Сайфиев билан ҳам. Ўша учрашувда аста-секинлик билан жароҳати тузалаётганлиги, “Футбол-МЕД”да даволанаётганлигини айтиб берди. Бироқ, жароҳат тўлиқ яхшиланаётганлигига ишонч ҳосил қилиш учун Германияга бориб келиши лозимлигини айтиб ўтди. Аммо клуб раҳбарияти ҳамон пулларини бера олмаганлиги учун Германияга бораолмаётганлигини айтди.
Бу вақт оралиғида Сирожиддин Игнатий Нестеров Германияга тиббий кўрикдан ўтиш учун кетаётганини, унга рентген қоғозлари билан бирга жароҳат олган вазиятнинг видеоси кераклигини, имкони бўлса ўша вазият туширилган жараённи топиб беришимни сўради. Таниш билишлардан суриштириб, унга оёғи синган жараённинг видеоси ва расмини юбордим. Шу топда ҳис қилдимки, футболчининг бу азобларини “Дианмо” клуби раҳбарлари ҳеч қачон ҳис қила олишмас экан. Агар ҳис қила олишганида унга ёрдам беришар эди. Афсуски, улар пул учун инсонийликдан чиқиб, манқуртга айланиб бўлишган экан.
Ойлик маошини олиш мақсадида Тошкентдан Самарқандга келган Сирожиддин билан ҳар сафар кўришардик. Учрашувларнинг бирида у ҳамон пулларини ололмай ҳалак бўлиб юрганини, охирги чора сифатида Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовга мурожаат қилганлигини айтиб берди. Айнан шундан сўнг пайтавасига қурт тушган “Динамо” клуби раҳбари унга ойлик маоши ва мукофот пулларини беришни ваъда қилишган. Ҳатто аниқ санасини айтиб ўша куни барча пулларини беришни айтишганди. Айтилган муддат уч-тўрт маротаба ўзгардики, у пулларини ола билмади. Ваҳолангки, 2012 йилда футболчининг клуб билан тузилган шартномасининг 2.4-банди ва 2014 йилда тузилган шартномасининг 2.6-бандида футболчи машғулот ва ўйин жараёнида жароҳат олса иш ҳаққи юз фоиз миқдорида тўлаб берилиши келтириб ўтилган.
Орадан бироз вақт ўтгандан сўнг Сирожиддин билан Самарқандга кўришишга келишдик. Тошкентдан йўлга чиққанда тўғри вилоят футбол федерациясига келиши ва ўша ерда гаплашиб олишишимиз лозим эди. Аммо у аввал “Динамо”га, сўнг мен билан учрашишини айтди.
У билан учрашганимда айтган гапи очиғи мени ҳайрон қолдирди. Наҳотки, клубга ғалаба келтирганингда кўкларга кўтарилган футболчи жароҳат олгандан сўнг сариқ чақага ҳам арзимай қолса деган фикр ўтди хаёлимдан.
- Фарҳод ака (у менга доимо шундай мурожаат қилади) Тошкентдан йўлга чиққанимда таксига берадиган пулдан ташқари бор йўғи 2000 сўм пулим қолганди. Сиз учрашайлик деган таклифингизга аввал “Динамо”га бориб, сўнг сиз билан учрашишни айтдим. Сабаби, агарда клуб бу сафар ҳам пулни бермаса, Самарқанддаги уйига етиб олиш учун бор йўғи 2000 сўм пулим қолганди, деб айтганди ўшанда.
Ўша куни футболчининг бахтига юқори ташкилотга қилган мурожаатидан сўнг “Навбаҳор” устидан қозонилган ғалаба учун ажратилган мукофот пулини беришган экан.

Ҳозирги кунда “Динамо” профессионал футбол клуби раҳбарияти Сирожиддин Сайфиевдан 2012 йилнинг ноябр ойи учун 5 миллион, декабр ойи учун 5 миллион, “Динамо” – “Машъал” (2:0) ва “Динамо” – “Нефтчи” (2:0) ўйиндаги ғалабалари учун берилиши лозим бўлган 10 миллион, 2014 йилда эса клуб томонидан ваъда қилинган ва шартномада кўрсатилган 20 миллион кўтарма пули (подъёмные) ва “Бунёдкор” – “Динамо” (0:1), “Динамо” – Қизилқум (2:1), “Динамо” – “Андижон” (2:0), “Динамо” – “Олмалиқ” (2:1) ўйинларида эришилган ғалаба учун ажратилган 20 миллион сўм, умумий ҳисобда 60 миллион сўмлик қарзи бор.
Одатда ҳар йилнинг якунида ҳар бир ташкилотнинг бош ҳисобчилари молия бошқармасига ходимларнинг ойлик маошлари, ташкилот ишлатган маблағ ва бошқа иқтисодий масалалар юзасидан ҳисобот топширади. Ўша ҳисоботда мавжуд камчилик ва қарздорликлар бўлса унинг “отчети” қабул қилинмайди. Қизиқ, “Динамо” клуби бош ҳисобчиси 2012 ва 2014 йиллардаги йиллик ҳисоботни вилоят молия бошқармасидан қандай қилиб тасдиқлатиб олган экан? Ахир ўша йилларда нафақат Сирожиддиннинг балки бошқа футболчиларнинг ҳам ойлик маошлари берилмагандику? Ҳатто клуб футболчилари ойлик маошлари ва мукофот пуллари олиш мақсадида ЎФФ ва ЎзПФЛга ҳам бир неча бор мурожаат қилиб ҳам пулларини ололмаган эдику?
Клуб раҳбарияти 2017 йилнинг 1 март кунида Сирожид Сайфиевга юқорида қайд этилган қарзларни тўлаб беришини ваъда қилган. Мана ваъда қилган муддатдан бир ой ҳам ўтдики ҳалигача унинг пулларини беришни ҳаёлларига ҳам келтиришмаяпти.
Оғир аҳволда қолган футболчи тўлиқ соғайиб кетиши учун маблағ керак. Шу мақсадда клубда қолиб кетган ойлик маошлари ва мукофот пулларини олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президеннинг виртуал қабулхонасига мурожаат қилмоқчи эди. 31 март куни виртуал қабулхонага юбормоқчи бўлган шикоят хатини таҳрир қилиб бериш мақсадида менга юборишини айтганди. Афсуски, ўша кунги суҳбатимиздан сўнг Сирожиддин билан бошқа гаплашиш имкони бўлмади. 4 апрел куни эса интернет тармоғида унинг оғир хасталикка чалинганлигини ҳақидаги нохуш хабарни эшитдим.
Наҳотки “Динамо” клуби раҳбарияти “ўзига хон кўланкаси майдон” бўлиб қолган бўлса? Ахир ҳар йили клубга 5-7 миллиард сўм маблағ ажратиладику? Ажратилган шунча маблағ футболчиларга берилмаган бўлса, қаерга сарфланган? Биргина 2016 йилда вилоятимизда профессионал ва оммавий футболни ривожлантириш учун ҳомий ташкилотлар томонидан ташаббус билан ўтказилган оммавий ҳашар ҳисобидан 3668.3 миллион сўм маблағ тўпланган. Ушбу маблағ “Динамо-плюс” профессионал футбол жамоаси, “Шердор” биринчи лига футбол жамоаси, “Dinamo Wumen” аёллар футбол жамоаси ҳамда “Нафис” мини футбол жамоаларини қўллаб-қувватлашга сарфланган. (Ажабланарли жиҳати, 2016 йилда Биринчи лигада “Динамо” клуби иштирок этган, “Шердор” клуби эса Биринчи лигада иштирок этмаган бўлсада, иккинчи лигадаги иштироки учун 150 миллион сўмлик смета қилган. Иккинчи лига жамоаси учун шунча пул-а. Бу ҳақида кейинроқ).  
Наҳотки ҳар йили ҳомий ташкилотлар томонидан ташаббус билан ўтказилган оммавий ҳашар ҳисобидан “Динамо” клубига ажратиладиган миллиардлаб маблағлардан биргина футболчининг ойлик маоши ва мукофот пулларини бериш қийин иш бўлса? Агар у жароҳат сабаб фаолиятини эрта тугатмаганида ўша ололмай қолган пулларидан бошқа футболчилар каби кечиб юборармиди?
У андиша қилди. Андишани отини қўрқоққа чиқарган клуб раҳбарияти унинг пешона териси билан топган пулларини бериш ўрнига “отангга бор, онангга бор” қабилида ҳамон овора қилмоқда. Унинг оғир аҳволини эшитган бўлсада, футболчининг меҳнати эвазига топилган пулларини беришни ҳаёлига ҳам келтиргани йўқ.
Сирожиддин Сайфиев ҳақида эшитган кечаги хабар мени каррахт аҳволга солди. Қадрдон акадек бўлиб қолган инсон бундай ҳолга тушиб қолганига ҳамон ишонмаяпман.
Интернет тармоғи орқали футболчини қўллаб-қувватлаш мақсадида “Биз сен билан Сирож” акцияси ўтказилаётган экан. Бу ташаббусга биринчилардан бўлиб қўшилган “Локомотив” клубига тасаннолар айтса арзийди. Аслида эса, “Динамо”дан шундай ташаббусни кутгандим. Футболчи билан бўлиб ўтган шунча воқеалардан сўнг тушуниб етдимки “Динамо”дан бундай ташаббуснинг чиқиши амри маҳол. Бу ташаббус бўлганида ўша вақтнинг ўзида амалга оширилар эди. Клуб мутасаддиларидан бир илтимосим бор, майли футболчи учун ҳеч қандай акция ўтказманг, бироқ унинг ҳалол топган 60 миллион сўмлик меҳнат ҳаққини тўлаб беринг! Шунинг ўзи клуб томонидан катта акция бўлади. Чунки, бугун унга бу пуллар сув ва ҳаводек зарур!
Сирожиддин Сайфиев – миллионлаб футбол мухлислари бугун сиз билан! Биз сизни доимо қўллаб-қувватлаймиз! Сизнинг оғир аҳволга тушуб қолган клуб раҳбарларига ҳам қилмишлари учун жавоб берадиган кунлари ҳам бордир. Миллионлаб футбол ишқибозлари сизни соғайиб кетишингиз учун дуодамиз!

Фарҳод НОРБЎТАЕВ


P/S: Сирожиддин Сайфиевни оғир кунларида ёлғизлатиб, ҳатто бир бора бўлсада ҳолидан хабар олмаган “Динамо” клуби раҳбарларига бир гап. Сиз ҳомий ташкилотларни алдаб, миллиардлаб маблағларни футболчиларга бериш ўрнига ўз нафсингиз йўлида ишлатиб юборяпсиз. Бу гуноҳингиз учун қирқ йил туя сўйиб халққа ош берсангиз ҳам бировнинг ҳаққи эвазига ҳалол инсон бўла олмайсиз. Нафснинг қулларига Искандарнинг очиқ қўллари ҳам ибрат бўла олмайди.